آیا ما در خواب هستیم یا بیدار می باشیم؟

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شاید کسی به شما بگوید به من ثابت کنید که من بیدار هستم و خواب نمی باشم این جهانی که در آن زندگی می کنیم شاید در عالم خواب باشد؟ شما در جواب چنین کسی چه می گوید؟ چگونه خواب نبودن او را برایش اثبات می کنید؟ اگر بگوید جهان خواب ظاهری ناواضح دارد و بیداری جهانی واضح است او در جواب شما شاید بگوید من خواب را واضح، مثل بیداری می بینم آیا کسی وجود ندارد که خواب را به مانند بیداری واضح نبیند؟ مطمئا کسانی هستند که خواب را به مانند بیداری واضح ببینند. اگر بگوید خوب ما بیدار شدن را درک می کنیم و مرز مجزا کننده بین خواب و بیداری، بیدار شدن می باشد او نیز در جواب، شاید به شما  اینچنین بگوید: خوب ما در عالم خواب نیز بیدار می شویم آیا برای شما اتفاق نیفتاده است؟ برای من این امر اتفاق افتاده است. ببینید جواب این فرد از دیدگاه فلسفی بسیار واضح است زیرا در فلسفه یک اصل وجود دارد که اگر چیزی را می خواهی بشناسی مخالف آن را در نظر بگیر حال جواب واضح می نماید زیرا تا مفهوم بیداری واقعی برای یک فرد روشن نباشد نمی تواند از خواب بودن دم بزند یعنی برای او بیدار بودن واقعی مطمئنا قبل خواب اتفاق افتاده است.