بررسی نظر شیخ اعظم شیخ انصاری در مورد سه مسئله متداول

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

ما در اینجا می خواهیم سه مسئله را بیان کنیم که شاید برای شما پیش آمده است. و جواب آن را نیز از دیدگاه شیخ اعظم تحلیل کنیم.

 دو مسئله اول مورد مناقشه علماء نیست ولی مسئله سوم مورد مناقشه علماء واقع شده است که همه اینها در مطلب ذیل بیان خواهد شد.

ابتدا باید یک مسئله مورد اتفاق بین علماء را بیان کنیم زیرا این سه مسئله براساس این مسئله بیان می شود.  

مسئله مورد نظر که مورد اتفاق است از این قرار می باشد: اگر ما مثلا یک حوض آب قلیل داشته باشیم که نجس باشد و سپس به وسیله پیمانه های از آب قلیل پاک، مثلا یک پارچ، روی آن آب حوض بریزیم تا آن آب، کر شود. این آب با اینکه کر شده است باز نجس است. ما در این سه مسئله که مطرح می کنیم منظورمان از کر کردن به همین منوال کر شدن است.

اما مسئله اول: ما آب حوضی داریم که یقین داریم که در ساعت شش قلیل می باشد در ساعت نه نیز یقین داریم که با عین نجاستی مثل پوست سگ برخورد کرده است و در ساعت دوازده نیز یقین داریم که آب در این مدت به طریقی که قبلا بیان شد کر شده است حال شک داریم که در ساعت نه که ملاقات با عین نجاست صورت گرفته است آیا آب کر بوده است که در نتیجه آب الان پاک باشد یا کر نبوده که الان آب نجس باشد؟

شیخ اعظم در این مسئله معتقد است که مهم برای ما یقین به برخورد عین نجاست یعنی پوست سگ با آب در ساعت نه می باشد و چون در کر بودن در این ساعت شک داریم اصل عدم کر بودن در این ساعت را جاری می کنیم پس آب نجس است.

مسئله دوم: ما مثلا آب حوضی داریم که یقین داریم که در ساعت شش قلیل بوده است و یقین داریم که در ساعت نه این آب به طریقی که گفته شد کر شده است و در ساعت دوازده یقین داریم که این آب با عین نجاست مثلا پوست سگ برخورد کرده است حال شک داریم که در قبل ساعت نه که آب کر شده است آب حوض با عین نجاست برخورد کرده است که آب هم اکنون نجس باشد یا بعد ساعت نه با عین نجاست برخورد کرده است که آب هم اکنون پاک باشد؟

در این مسئله نیز شیخ می فرماید که برای ما اصل یقین به کر بودن آب در ساعت نه می باشد و در مورد شک برخورد قبل ساعت یا بعد ساعت، اصل عدم برخورد قبل ساعت نه را جاری می کنیم پس آب پاک می باشد.